وقفه در تولید سریال هواپیمای Sukhoi Superjet 100 به کمپانی بریتانیایی BAE Systems اجازه داد تا از موفقعیت استفاده کنند. BAE Systems به کمپانی های روسی پیشنهاد داد تا هواپیماهای منطقه ای Avro RJ85 را در اختیار گیرند. بعضی از کمپانی های حمل و نقل عقیده دارند که BAE فقط قصد دارد هواپیماهایی را که شرکت های دیگر از آن سر باز زده اند را در اختیار شرکت های دیگر قرار دهد.

          عده دیگر از شرکتهای هوایی اظهار میکنند که به تعویق افتادن تولید سریال (اولین هواپیما تا پایان سال جاری آماده نخواهد شد) شرایطی بوجود آورده که این شرکت غول‌پیکر سوء استفاده کند.

          در سایت BAE پیشنهاد تجاری خطاب به شرکتهای روسی در خصوص در اختیار گرفتن تعداد 13 فروند هواپیمای  RJ85 درج شده است. این هواپیماهای تحت لیزینگ شرکت هواپیمایی Lufthansa بوده اند و تا سال 2011 در اختیار BAE خواهند بود. بریتانیایی ها دقیقا این نوع هواپیما را برای جایگزینی هواپیماهای روسی برای پروازهای منطقه ای مناسب میدانند.

          این هواپیماهای 93 نفره سرتیفیکیت پرواز در کشورهای مشترک المنافع را دارا بوده ولی دیگر از خط تولید خارج شده اند، التبه ناوگان هواپیمایی روسیه را نیز نمیتوان به روز شده خواند.

          سن متوسط ناوگان هواپیمایی روسیه 22 سال است. روسیه دارای 320 هواپیمای مسافربری است که تقریبا 200 فروند آنها هواپیماهای TU-134 و YAK-42 هستند. از عمر مفید این هواپیماها زمان زیادی باقی نمانده و به این مسائل نیز توجه داشت که سوخت زیادی مصرف کرده و همچنین برای سرویس و نگهداری احتیاج به هزینه زیادی است.

          هواپیمای جدید Sukhoi Superjet 100 روسیه به اندازه کافی در زمان مناسب قادر نیست تا جایگزین هواپیماهای قدیمی روسیه شود. مقامات BAE با بیان این مسئله تاکید کردند که هواپیماهای بریتانیایی میتواند گزینه خوبی برای جایگزینی باشد.

          البته به این مسئله نیز باید دقت کرد که در واقع بازار هواپیمایی روسیه دقیقا به این نوع هواپیما نیاز دارد و طبق اعلام مقامات هواپیمایی روسیه تا سال 2015 به 70 فروند هواپیمای منطقه برای جایگزینی هواپیماهای فرسوده نیاز است.

          کارشناسان هواپیمایی عقیده دارند که هواپیماهای TU-134 و IAK-42 به هیچ وجه از نظر مصرف سوخت بصرفه نبوده و همچنین به دلیل اینکه هزینه سرویس و تجدید عمر مفید مدام در حال افزایش است باید از خطوط هوایی خارج شوند.

          به همین دلایل هواپیمای Sukhoi Superjet 100 باید جایگزین این هواپیماها میشد ولی فعلا هنوز آماده بهره برداری نیست. هواپیمای AN-148  تولید مشترک روسیه – اوکراین در حال تولید و چند فروند از آنها در حال بهره برداری هستند. اولین مسئله مهم در این خصوص این است که شرکتهای هواپیمایی در حال حاضر به این هواپیماها نیاز دارند روند و قدرت تولیدات کنونی نمیتواند نیاز آنها را برآورده کند. قدرت تولید تعداد زیاد هواپیما بعد از 2 سال حاصل خواهد شد. فعلا تمام تولیدات پیش فروش شده است و اگر شرکت هواپیمایی دیگری بخواهد این هواپیما را در اختیار گیرد باید منتظر بماند.

          دومین مسئله اینکه شرکتهای هواپیمایی روسیه از نظر قدرت سرمایه گذاری ضعیف هستند.

          نظر سنجی اخیر از شرکتهای هواپیمایی روسیه نشان داد که آنها در 5 سال آینده در انتظار 50 فروند هواپیمای AN-148  و Sukhoi Superjet 100 هستند. تاکنون هیچکدام از شرکتهای هواپیمایی به هواپیمای RJ85 که از طرف بریتانیا پیشنهاد شد توجهی نشان ندادند، برای اینکه آنها از نقاط ضعف و قدرت هواپیماهای موجود در بازار اطلاع دارند شاید به خاطر اینکه انواع مختلف هواپیماهای منطقه ای کم است.

          به هر دلیلی باشد این پیشنهاد تجاری به پیشروهای هواپیمایی روح تازه ای نداد. شرکتهای هواپیمایی میدانند که هواپیمایی که دیگر تولید نمیشوند بیشتر از هواپیمایی مانند AN-148  که چندی است تولید آن آغاز شده قابل دسترسی هستند.

          آلگ پانتلوف رئیس بخش تحلیلی آویاپورت عقیده دارد که بریتانیایی ها از نیاز بازار روسیه خبر ندارند و نمیدانند با چه هواپیمایی باید رقابت کنند. آنها نه با AN-148  بلکه باید با Boeing 737-500 رقابت کنند.

          وضعیت ما چگونه است؟ برای فرودگاههای مرده هواپیمای RJ85 بسیار بزرگ هستند. این فرودگاهها احتیاج به هواپیماهای 50 نفره دارند. یکی از دلایل آن این است که هواپیماهای 50 نفره مالیات پرداخت نمیکنند. برای شهر هایی که حدود 500 هزار نفر جمعیت دارند هواپیمای Boeing 737-500 از همه مناسبتر است. روسای شرکتهای هواپیمایی نیز این مسئله را تایید میکنند.

          آلکسی ساوچنکوف مدیر کل شرکت هواپیمایی «روس لاین» اظهار داشت که نمیدانم که بریتانیایی ها دنبال چه بازاری در روسیه میگردند. در روسیه شرکتهای هواپیمایی قصد دارند از پرواز های منطقه بکاهند و با پرواز کمتر و مسافر و مسافت بیشتر از زیانهای خود بکاهند. تخریب بازار مسافربری منطقه ای از 15-20 سال اخیر آغاز شده است. ما به این نتیجه رسیدیم که دیگر درخواست در حال کمتر و کمتر شدن است. در حال حاضر مسافران فقط در زمانی از وسیله هوایی بهره برداری میکنند که گزینه دیگری نباشد.

 اگر نیازی به پرواز منطقه ای باشد ما در حال حاضر به هواپیماهای کوچک با گنجایش جابجایی مسافر 30 تا 50 نفر احتیاج داریم. مقایسه بازار هواپیمایی روسیه با غرب درست نیست چون در آنجا مسافرانی که از وسیله نقلیه هوایی بهره برداری میکنند فرق کیفی و کمی با بازار روسیه دارند.

از طرف دیگر باید توجه داشت که بازار هواپیمایی منطقه ای در غرب دهها سال است که آغاز شده است و در حال پیشرفت میباشد. مثلا در ایالات متحده آمریکا این بازار از 30 سال پیش آغاز شده است و در آنزمان هواپیماهای 30 نفره  Embraer-120 مورد استفاده قرار گرفت. بعد از سالها دیگر هواپیمای 90 نفره مورد نیاز شد.

          مدیر بخش تحلیلی آویاپورت اظهار داشت که به BAE Systems تعداد زیادی هواپیما وارد خواهد شد و آنها باید بالاخره این هواپیماها را به جایی واگذار کنند. این تعداد هواپیما فقط میتواند برای یک شرکت هواپیمایی جالب باشد، این شرکت میتواند با این تعداد هواپیماها یک ناوگان بزرگ از یک نوع هواپیما تاسیس کند.

در روسیه بعید به نظر میرسد که همچون شرکتی پیدا شود تا بخواهد این هواپیماها را در اختیار گیرد. شرکتهای هواپیمایی روسیه در حال حاضر به هواپیمای Boeing 737-500 علاقه بیشتری دارند.

(آندری کوالوسکی سایت «گازیتا رو» 19 فوریه 2010)

دفاتر اوکراین 04/12/1388